SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÚP HỌC SINHHỌC TỐT MÔN ĐỊA LÝ 4
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Phụ trách lớp 4 vào năm 2005 và bây giờ trở lại với 4 tôi nhận thấy các em nắm bài khi bị bắt buộc chứ không hào hứng, không tự nhớ, không nắm sâu và cũng không định hướng được mình học địa lý là để làm gì.
Hơn nữa dù muốn dù không thì trong tư tưởng của rất nhiều người, Địa lý là một môn học không quan trọng và suy nghĩ ấy từ bao lâu nay đã rất khó thay đổi nên xem nhẹ việc dạy nó cho các em.
Việc dạy học môn này không hề đơn giản bởi nó là một môn học mới mẻ bởi lẽ các kiến thức đều lạ lẫm với các em và còn đòi hỏi về mức độ chính xác theo từng thời gian của nó. Nếu giúp được các em hào hứng ngay từ đầu tiết học thì việc các em tham gia vào nghiên cứu bài dẫn đến nắm nhanh và nắm vững bài sẽ là một vấn đề trở nên dễ dàng hơn cho giáo viên và có lợi lớn cho học sinh.
Từ trăn trở đó tôi chọn đề tài này nhằm giúp học sinh học tốt hơn môn Địa lý lớp 4.
II. NỘI DUNG, BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT:
Trước tiên hãy nghiên cứu chương trình Địa lý lớp 4, ta thấy chương trình đi từ các bài sau:
Dãy Hoàng Liên Sơn;
Một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn;
Hoạt động sản xuất của người dân ở Hoàng Liên Sơn;
Trung du Bắc Bộ;
Tây Nguyên;
Một số dân tộc ở Tây Nguyên;
Hoạt động sản xuất của người dân ở Tây Nguyên;
Thành phố Đà Lạt;
…
Khi nhận đứng lớp ở một khối nào, người thầy cần bắt tay đầu tiên vào một công việc đó là nắm thật vững chương trình học mà bản thân mình sẽ dẫn dắt các em cùng các em tìm hiểu.
Nắm được nội dung toàn năm học, ta chú ý các bài Địa lý mang tên từng vùng đất như Bài 1-Dãy Hoàng Liên Sơn, Bài 4-Trung du Bắc Bộ, Bài 5-Tây Nguyên, Bài 9-Thành phố Đà Lạt, Bài 11-Đồng bằng Bắc Bộ, Bài 15-Thủ đô Hà Nội, Bài 16-Thành phố Hải Phòng, Bài 17-Đồng bằng Nam Bộ, Bài 21-Thành phố Hồ Chí Minh, Bài 22-Thành phố Cần Thơ, Bài 24-Dải đồng bằng duyên hải miền Trung, Bài 27-Thành phố Huế, Bài 28-Thành phố Đà Nẵng, Bài 29-Biển, đảo và quần đảo.
Mỗi bài như thế ta dẫn vào bài bằng cách gợi óc tò mò của các em để các em chú ý ngay từ đầu tiết học, ví dụ như:
Bài 1-Dãy Hoàng Liên Sơn, giáo viên nói: Hoàng Liên Sơn là một dãy núi ở vùng Tây Bắc Việt Nam. Gọi là Hoàng Liên Sơn vì trên dãy núi này có nhiều cây hoàng liên. Người Thái gọi dãy núi này là Khau Phạ nghĩa là “sừng trời”. Nơi đây có đèo Khau Phạ mà người H’Mông coi là nơi linh thiêng có thể than thấu lòng trời nên mỗi khi gặp chuyện chẳng lành, mùa màng thất bát họ kéo nhau tới Khau Phạ để khấn Giàng (Trời).Thật lạ phải không, thế thì tại sao ta không đi tìm hiểu xem Dãy Hoàng Liên Sơn là dãy núi như thế nào, cao to ra sao và còn có những gì hấp dẫn nữa chúng ta hãy cùng nghiên cứu dãy núi này nhé.
Bài 4-Trung du Bắc Bộ
Đã là người Việt thì phải biết đến một nơi mà đó là vùng giàu tài nguyên khoáng sản bậc nhất nước ta. Các khoáng sản là than, sắt, thiếc, chì-kẽm , đồng, apatit, pyrit, đá vôi và sét làm xi măng, gạch ngói, gạch chịu lửa. Trung du Bắc Bộ chính là nơi này.
Bài 5-Tây Nguyên
Một vùng đất mà từ xưa vốn là vùng đất tự trị, địa bàn sinh sống của các dân tộc thiểu số, chưa phát triển thành một quốc gia hoàn chỉnh. Do đất rộng, người thưa, các bộ tộc thiểu số ở đây thỉnh thoảng trở thành nạn nhân trước các cuộc tấn công của vương quốc Champa nhằm cướp bóc nô lệ.
Sau khi Nguyễn Hoàng xây dựng vùng cát cứ phía Nam (nghĩa của cụm từ này học sinh đã được học trong bài học Lịch sử), các chúa Nguyễn ra sức loại trừ các ảnh hưởng còn lại của vương quốc Champa và cũng phái một số sứ đoàn để thiết lập quyền lực ở khu vực này. Các bộ tộc thiểu số ở đây dễ dàng chuyển sang chịu sự bảo hộ của người Việt, vốn không có thói quen buôn bán nô lệ…
Sau khi người Pháp nắm được quyền kiểm soát Việt Nam, họ đã thực hiện hàng loạt các cuộc thám hiểm và chinh phục vùng đất này.Vậy vùng này có gì và như thế nào, hãy cùng tôi đi đến Tây Nguyên nhé.