Đến với quê hương đất võ Bình Định du khách không chỉ có cơ hội tìm hiểu về lịch sử của vùng đất võ Tây Sơn Thượng đạo, về vị anh hùng áo vải Quang Trung, mà còn để khám phá biết bao điều hấp dẫn từ những món ngon. Trong đó, có món Bánh xèo Tháp chàm nổi tiếng. Khác với chiếc bánh xèo xứ Huế nho nhỏ, hay chiều rộng quá khổ của chiếc bánh xèo Nam bộ, bánh xèo xứ Bình Định có độ lớn vừa phải, nhưng gói gém vào bên trong là tất cả những tinh túy của đất trời.

Có người cho rằng, nguồn gốc ra đời của chiếc bánh xèo xuất phát từ quê hương Bình Định, sau đó vào đến Huế và được chế biến theo phong cách đặc trưng nơi đây, phù hợp với lối sống khép kín trầm lắng, không phô trương. Và đó là lý do bánh xèo xứ Huế thường khá nhỏ. Nhưng, như một sự phá cách, theo dấu chân của những quan lại và gia thất cũng những đợt sóng lưu dân tìm đến miền đất mới Phương Nam – mảnh đất màu mỡ của những sản vật phong phú, chiếc bánh xèo có dịp thể hiện mình theo lối sống dung hợp mới. Không chỉ có độ lớn khác thường, mà nhiều hương vị mới cũng bắt đầu xuất hiện, bên cạnh nét đặc trưng riêng có ban đầu.

Nhưng dù có nguồn gốc từ đâu, thì chiếc bánh xèo Bình Định vẫn mang đến cho thực khách nhiều cảm giác thích thú khó tả. Từ cái vị giòn béo của bánh, vị ngọt của tôm thịt, vị tươi thanh của các loại rau củ đã làm cho những chiếc bánh thành món ngon không thể thiếu trong bất kỳ thực đơn nào nơi đây. Để làm ra chiếc bánh ngon, người làm bánh thường xay bột bằng chiếc cối đá. Mặc dù có thể mua bột làm sẵn, nhưng người ta vẫn thích tự xay bột làm bánh hơn. Tuy vậy để có được một cái bánh xèo đúng tiêu chuẩn thì phần pha bột bánh là một khâu quyết định. Từ việc chọn lựa loại gạo thích hợp để có một loại bột ngon vẫn chưa đủ vì nó còn phụ thuộc vào cách thức người ta xay gạo lấy bột như thế nào. Bột bánh xèo khi xay ra phải đạt độ mềm, dẻo, quyện mà không dính bết.

Đối với nhân bánh, ngon nhất vẫn là loại tép sông được lựa chọn tại chợ Gò Bồi. Vì có độ lớn vừa phải, thịt dẻo ngon và trong suốt, đủ cho chiếc bánh xèo khi đổ xong sẽ gọn gàng, đẹp mắt. Rồi từng mớ rau thơm, từng rổ cải cay - loại mới mọc bốn lá mầm, hay những cọng giá vừa nẩy mầm trắng muốt đã điểm tô cho chiếc bánh vừa ngon và mang cả những sắc màu của cuộc sống đầy thi vị. Nhưng để có buổi tiệc bánh xèo ngon miệng, thì tô nước mắm ớt cay là điều không thể quên. Nước chấm phải được pha vừa miệng, không ngọt và cũng không quá chua, đặc biệt là vị cay không thể thiếu của ớt.

Có vậy mới biết, bánh xèo thoạt nhìn có vẻ như đơn giản, nhưng phải tốn khá nhiều công sức, đặc biệt là sự tinh tế trong nghệ thuật ẩm thực lẫn mỹ thuật. Trong cái lạnh của những cơn mưa đầu mùa, ngồi bên bếp lửa đượm hồng đang nổ tí tách, cùng tiếng xèo xèo và hương thơm lựng của những chiếc bánh óng vàng, càng làm cho thực khách thêm ấm lòng.